Wijk bij Duurstede, 3 juni 2021. In december 2020 stelde de redactie van ditiswijk.nl de gemeente de vraag: ‘Wijk klimaat-, energie- en/of CO2 neutraal in 2030?’. Uit de antwoorden werd duidelijk dat de gemeente in beginsel in de praktijk de term ‘energieneutraal’ gebruikt. De gemeente wil evenveel duurzame energie opwekken binnen de gemeentegrenzen als dat er door inwoners, bedrijven en overheid wordt verbruikt.

Coalitieakkoord ‘Denken, Durven, Daadkracht’

In het huidige akkoord van de coalitiepartijen, VVD, GroenLinks en PCG, lopend tot de gemeenteraadsverkiezingen van 2022, staat op bladzijde 13: ‘In 2016 is het Beleidsplan milieu en duurzaamheid vastgesteld. Hierin is de ambitie opgenomen om in 2030 een klimaatneutrale gemeente te zijn’. In het midterm review gesprek over het coalitieakkoord op 27 mei 2020, waarbij aanwezig de wethouders, fractievoorzitters en vertegenwoordigers van de coalitiepartijen, is te lezen: ‘Routekaart klimaatneutraal. Voor de Regionale Energie Strategie is ons bod 60 ha zonnevelden en geen wind, op basis van de afspraken in ons coalitieakkoord. Onze eigen ambitie gaat verder dan dit RES bod. Ons coalitieakkoord staat, maar wat wordt de strategie voor na 2022? Wat kunnen we na 2030 nog inzetten en wat kunnen we ervoor terug krijgen? Als we blijven bij ons bod loop je risico en kan het nadelige effecten hebben. Kansen op andere punten moeten we niet verspelen. Als windmolens aangewezen worden door de provincie, dan moeten we onze voordelen pakken’.

Wat betekent deze motie?

Op 23 maart werd met 12 stemmen voor en 7 tegen de motie: ‘onderzoeks- en participatievoorstel t.b.v. gesprek met samenleving en raad over onze duurzame doelstelling, de daarvoor gewenste energiemix en noodzakelijke randvoorwaarden’ aangenomen.

In de motie is te lezen dat de gemeenteraad constateert dat het college: ‘de doelstelling klimaatneutraal 2030 heeft omgezet in energieneutraal 2030’. De gemeenteraad ligt de genoemde motie toe: ‘Door corona hebben inwoners en de gemeente elkaar niet goed kunnen ontmoeten en die ontmoeting is wel heel belangrijk voor een goed gesprek over een nieuwe realistische duurzame doelstelling van de gemeente, de gewenste energiemix en nodige randvoorwaarden. Met dit voorstel willen wij (ongeacht of we voor of tegenstander zijn van bepaalde oplossingen uit de energiemix) vooral dat proces in gang zetten, waarbij we zorgvuldigheid en draagvlak als kernpunten zien. Want zonder draagvlak uit de samenleving is elke invulling van een energiemix niet wenselijk’.

Voortgang duurzame opwek

De huidige coalitie volgt de richtlijn van Natuur- en Milieufederatie Utrecht om in 2023 16% duurzame energie-opwek te realiseren. In juli 2018 liet de gemeente via antwoorden op vragen van de redactie van ditiswijk.nl weten dat 2,6% was gerealiseerd. Uit antwoorden op vragen blijkt vandaag dat de realisatie is opgelopen naar 4,7%. Na de realisatie van de vergunde zonnevelden is dit blijkt uit antwoorden op vragen 20% te zijn.

Kleine windmolens

Het college stemde 11 mei in met de 'Nota zienswijzen van het Paraplubestemmingsplan Kleinschalige windturbines'. In de praktijk betekent dit dat de kleine windmolens worden opgenomen in de Klimaatmonitor van de Rijksoverheid. Dit is een portaal dat onder andere gemeenten kunnen gebruiken om de lokale duurzame opwek bij te houden. Hier worden zonnepanelen van particulieren en óók kleine windmolens van particulieren in meegenomen. Zo kan de gemeente de opwek van kleine windmolens dus ook gebruiken in de ambitie om een energieneutrale gemeente te worden. De kleine windmolens worden niet meegenomen in het concept bod in het kader van de RES, waarbij het gaat om grootschalige energie opwek.

Klimaatmonitor

Aan Rijkswaterstaat vroegen wij: ‘Hoe komt de klimaatmonitor aan de data van een bepaalde gemeente m.b.t. kleine windmolens en geplaatste zonnepanelen op openbare en niet openbare gebouwen zoals woningen?’ Hieronder leest u het antwoord en de link naar de betreffende informatie voor de verschillende bronnen.

  1. Bij de gegevens uit de Klimaatmonitor staat meestal een bronverwijzing. Voor windturbines hebben we 2 bronnen: https://klimaatmonitor.databank.nl/Jive?workspace_guid=2e10c3e1-2060-44dc-8c3d-6b85b669c3a0
  2. Voor zonnepanelen hebben we de volgende bron: https://klimaatmonitor.databank.nl/Jive?workspace_guid=6c0d16db-5a2b-4338-b671-79b5dbb21649

Bij beide links kunt u aan de rechterzijde onder de Kop ‘Bron’ klikken voor meer detailinformatie.

Visualiseren van windmolens in het landschap?

In het 20.00 uur Journaal van 1 februari 2021 werd de verantwoordelijk wethouder geïnterviewd en liet weten snel artist impressions te maken om het ‘juiste’ beeld weer te geven van de invloed van windmolens in het landschap. Navraag leert dat nu het college toestaat dat er één ‘grote’ en vijfentwintig kleine windmolens wellicht gaan verrijzen dat er geen artist impressions gemaakt gaan worden.

‘Het interview vond plaats in het kader van de Regionale Energie Strategie (RES). Dat gaat over de energietransitie naar grootschalige duurzame opwek. In het proces ter voorbereiding van het bod dat de gemeente gaat doen, is naar voren gekomen dat Wijk bij Duurstede er nog niet aan toe is om te beslissen of er grote windmolens komen’.

Geen grote windmolens

Het college heeft daarom voorgesteld om geen grote windmolens op te nemen in het concept bod. Het besluit hierover wordt in oktober genomen door de gemeenteraad. Het voorstel voor de inbreng van Wijk bij Duurstede is 60 hectare zonneveld. Daar is al beleid voor opgesteld door de gemeente.

Het maken van visualisaties van windmolens in het landschap is daarmee nu niet aan de orde.

Kleine windmolens

Van eventuele toekomstige kleine windmolens worden geen visualisaties gemaakt. Dit gaat om particuliere molens op eigen terrein. De gemeente zal daarom niet uittekenen hoe dit eruit komt te zien.

Vragen en antwoorden

Bovenstaande geeft enig zicht op wat de inwoners, bedrijven en overheid de aankomende tijd kunnen verwachten. Om meer details te verkrijgen werden onderstaande vragen gesteld.

  1. In de aangenomen motie (Reg. nr. 20210323 4 M3) van 23 maart wordt gesproken over een ‘energiemix’. Wat wordt hiermee bedoeld? Gas/zon/wind, zon/wind, gas/zon of een andere combinatie?
    • Antwoord: Wat er precies mee bedoeld wordt is eigenlijk aan de opstellers van de motie, maar onder de energiemix wordt in de regel verstaan: alle vormen van energieopwek die ingezet worden om CO2 of energieneutraal te worden. Dus energie uit zon, water, wind, radioactiviteit, aardwarmte, mest/biomassa etc.
  2. Hoe ziet de prioriteitenlijst eruit om in 2023 16% duurzame energie opwek te hebben? 1. Van gas af? 2. Zonne-energie? 3. Windenergie? Anders?
    • Antwoord: Als de beoogde/vergunde 60 ha zonnevelden zijn aangelegd en aangesloten (is haalbaar per 2023), wekken we samen met alle al duurzame opwek (o.a. zon-op-dak) 0,073 TWh aan energie op, dat is ruim 20% van het totale energieverbruik van onze gemeente in 2019 (elektriciteit, warmte en brandstof). Voor het warmte-vraagstuk is het voornemen om in de transitievisie warmte als eerste stap op te nemen het aardgasvrij-ready maken van woningen en bedrijven. Dan gaat het vooral om optimaal isoleren en nog niet van het aardgas af gaan. Onze prioriteit ligt dus bij zonne-energie en isoleren van woningen. Daarmee wordt de energierekening van bewoners verlaagd en wordt de CO2 uitstoot beperkt.
  3. In 2018 werd in de gemeente 2,6% duurzame energie opgewekt. De door de gemeente gestelde doelstelling voor 2023 is 16%. Hoeveel energie-opwek werd op 1 januari 2021 gerealiseerd t.o.v. het totale verbruik van de nulmeting?
    • Antwoord: Voor de exacte cijfers zijn we als gemeente afhankelijk van de kengetallen van het rijk, zoals ook opgenomen zijn in de Klimaatmonitor. Die is bijgewerkt t/m 2019. Actuelere cijfers hebben we nog niet. Tot en met 2019 zitten we op 4,7%. In 2020 is er aardig wat zon-op-dak op particuliere daken bijgekomen, hoeveel dat precies is, weten we niet. Maar de echt grote klapper zal gaan komen van de aanleg van zonnevelden.
  4. De ambitie van de coalitie gaat verder dan het bod van 60 ha zonnevelden is te lezen in het midterm review gesprek van de coalitie. Hoe ziet die ambitie er concreet uit?
    • Antwoord: Die ambitie richting energieneutraal worden is nog niet concreet gemaakt. Zoals ook te lezen is in het gespreksverslag wil de gemeenteraad daarover in open gesprek met de samenleving.
  5. Waar is deze ambitie in openbare bronnen terug te lezen?
    • Zie antwoord op vraag 4
  6. Wat zijn de in het midterm gesprek genoemde nadelig effecten wanneer de coalitie bij het huidige bod blijft?
    • Antwoord: Het exacte antwoord hierop kan het beste gegeven worden door de coalitiepartners zelf. Maar zoals ook uit het verslag blijkt wil de coalitie vooral de regie zelf in handen houden en geen opgave opgelegd krijgen vanuit het rijk of de provincie.
  7. Wie veroorzaakt die nadelige effecten wanneer de coalitie bij het huidige bod blijft?
    • Zie antwoord op vraag 6.
  8. Wat zijn de kansen die de coalitie noemt?
    • Antwoord: Zoals al eerder in de raad is besproken hangen alle opgaven en ambities met elkaar samen: energieneutraal worden, genoeg woningen bouwen, goede en duurzame oplossingen voor mobiliteit, op peil houden van voorzieningen en het sociaal domein. De kansen liggen er in om alle opgaven te halen in de toekomst en hierover zo nodig te onderhandelen met de provincie of het rijk.
  9. In hoeverre mate is de gemeente ervan overtuigd dat zij al het mogelijke doet om de kloof tussen enerzijds de nood het klimaat te redden en anderzijds de acceptatie dat de leefomgeving verandert, in de juiste banen te leiden?
    • Antwoord: Of al het mogelijke gedaan is weet je vaak pas achteraf, vooralsnog blijven we in gesprek met elkaar en met de samenleving om ambities en opgaven met het nodige en brede draagvlak in te vullen.
  10. Het heeft er bij burgers de schijn van dat windmolens lukraak worden neergezet en de coördinatie ontbreekt. De coördinatie vanuit de overheid ontbreekt en het landschap wordt verminkt, is de stelling. De maatschappelijke acceptatie in deze gemeente lijkt nog ver weg. De kans is reëel dat inwoners het niet meer pikken. Hoe wil de gemeente dan de klimaatdoelen halen?
    • Antwoord: Binnen onze gemeente is er geen sprake van dat windmolens lukraak worden neergezet. Zoals ook onder vraag 4 is geantwoord wil de gemeente het gesprek aan gaan met de samenleving over de verdere invulling van de energie-ambitie.
  11. Vaak valt in de gemeentelijke communicatie te lezen dat ‘ de provincie locaties kan aanwijzen voor windmolens’. Heeft de provincie daartoe een mandaat? Realiseert men zich dat geschillen over locaties voor windmolens uitgevochten worden tot aan de Raad van State en dat een gemeenschap o.a. hierdoor gespleten raakt?
    • Antwoord: Overheden als provincie en rijk hebben formeel de bevoegdheid om een zogenaamd aanwijzingsbesluit te nemen, dat een lagere overheid moet opvolgen. Gezien de mogelijk grote gevolgen van zo'n besluit, zijn deze overheden er in de praktijk heel terughoudend mee.
  12. Veel gemeenten hebben reeds een transitie visie Warmte aan hun inwoners gepresenteerd. Vaak wordt hierin een stapsgewijze aanpak per wijk vermeld en een planning voor overgang naar alternatieven zoals bijvoorbeeld warmtenetten, elektrificatie of waterstofnetwerk. Wanneer kunnen inwoners concreet van de gemeente Wijk bij Duurstede berichtgeving hierover tegemoet zien?

Gratis nieuwsbrief

Aanmelden of afmelden

De nieuwsbrief wordt dagelijks na 18.00 uur gemaild.
captcha